Gaza and Muslim Political Theology: Three Meditations on Justice, Extermination, and the Humanitarian Order

09 Mayıs 2026
16:30
İSAR Fıstıkağacı

İSAR Araştırma Merkezi bünyesinde yürütülen Siyaset Düşüncesi Konuşmaları'nın ikincisinde Ebrahim Moosa'nın "Gaza and Muslim Political Theology: Three Meditations on Justice, Extermination, and the Humanitarian Order" başlıklı konuşmasını ile dinliyoruz.

Ebrahim Moosa bu konuşmasında Gazze’yi tamamlanmış bir olay olarak değil, modern düzenin ahlaki, hukuki ve politik başarısızlıklarını açığa çıkaran bir felaket olarak ele alacaktır. Bu başarısızlığı Müslüman siyasal teoloji perspektifinden teşhis edecek; böylece II. Dünya Savaşı sonrasında şekillenen uluslararası insancıl rejimin acıyı nasıl yönettiğini, fakat hesap verilebilirliği ve telafiyi nasıl ertelediğini gösterecektir. Moosa’ya göre bu süreç, adaleti fiilî bir sorumluluk alanı olmaktan çıkarıp bir gösteriye dönüştürmektedir. Yazar, Güney Afrika Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu’na yönelik daha önceki eleştirisi ile Robert Meister’in After Evil adlı çalışmasından hareketle, bu ertelemenin arızi değil yapısal olduğunu ileri sürecektir.


Moosa ayrıca Nazi kamp literatüründe yer alan Muselmann figürünü —“Müslüman-Yahudi”yi— tartışmaya açacaktır. Ona göre bu figür, Avrupa’nın teolojik hafızasında İslam’ın nasıl eksiltilmiş ya da değersizleştirilmiş bir insanlık biçimi olarak kodlandığını açığa çıkarır. Bu adlandırma, bazı hayatları gözden çıkarılabilir kılan siyasal-teolojik bir işlem olarak görünür; Filistinlilere ve diğer Müslüman topluluklara yönelen imhacı tahayyüllerin önünü açar. Moosa’nın “Gazzeleştirme” olarak adlandırdığı bu mantığın başka mekânlara doğru genişlemesi ise Orta Doğu genelinde altyapısal yıkımın ve kitlesel sivil kırılganlığın normalleşmesine işaret eder.


Bu bağlamda Moosa, peygamberî adalet anlayışına, Kur’anî ahlak diline ve klasik yönetim geleneklerine dayanan bir Müslüman siyasal teoloji önerecektir. Bu yaklaşımın merkezinde hesap verebilirlik, tazmin ve otoriteye karşı direniş yer alır. Konuşma, Gazze’nin öncelikle politik değil, teolojik bir problem olarak anlaşılması gerektiğini savunacaktır.

 

Sosyal Medyada Paylaş Google Takvime Ekle + iCal / Outlook export